Wspomaganie płynności banków

Działające w naszej gospodarce banki, które prowadzą rachunki, przyjmują depozyty i udzielają kredytów, określamy mianem banków komercyjnych. Gdy klientowi takiego banku zabraknie przejściowo gotówki, może skorzystać z karty kredytowej, pożyczki albo limitu w rachunku bankowym. Ale co może zrobić bank komercyjny, kiedy to jemu przejściowo zabraknie gotówki?

W normalnych warunkach bez problemu może pożyczyć pieniądze na tzw. rynku międzybankowym, czyli po prostu uzyskać pożyczkę od innego banku. Gdy jednak gospodarka przechodzi trudne chwile, rynek międzybankowy „wysycha”. Banki przestają pożyczać sobie pieniądze i wtedy do działania może wkroczyć NBP. W ten sposób działanie Narodowego Banku Polskiego zwiększa bezpieczeństwo całego systemu bankowego.

Bank centralny umożliwia bankom komercyjnym deponowanie nadwyżek oraz zaciąganie krótkoterminowych pożyczek, co wspomaga zarządzanie ich płynnością. Oto wybrane działania NBP, dzięki którym nasz system bankowy funkcjonuje bez zarzutu, a Ty ze spokojem możesz korzystać z usług swojego banku:

Przyjmowanie depozytów od banków komercyjnych.

Banki komercyjne obracają ogromnymi kwotami. Jeśli w danym dniu mają nadwyżkę środków pieniężnych, mogą ją ulokować w banku centralnym. Taki jednodniowy depozyt jest oprocentowany, co bankowi komercyjnemu pozwala na osiągnięcie przychodu z tytułu odsetek, a bankowi centralnemu daje kolejne narzędzie do kształtowania poziomu stóp procentowych w gospodarce. Oprocentowanie tych depozytów nosi nazwę stopy depozytowej banku centralnego.

Emisja bonów pieniężnych

Banki komercyjne mogą również zainwestować swoje nadwyżki kupując bony pieniężne NBP. Standardowo są one emitowane na 7 dni, zaś ich rentowność określana jest mianem stopy referencyjnej banku centralnego. Określanie wysokości stopy referencyjnej jest jednym z najważniejszych narzędzi polityki pieniężnej. Im wyższy poziom stopy referencyjnej, tym chętniej banki komercyjne kupują bony NBP. To sprawia, że zostaje mniej środków na udzielanie kredytów firmom i osobom fizycznym, co z kolei prowadzi do ograniczenia inflacji.

Udzielanie jednodniowych pożyczek pod zastaw papierów skarbowych

Jeżeli w danym dniu w banku komercyjnym dojdzie do przejściowej nierównowagi pomiędzy jego należnościami i zobowiązaniami, może on zaciągnąć w NBP jednodniową pożyczkę pod zastaw np. obligacji skarbowych. Jej oprocentowanie nosi nazwę stopy lombardowej.

Pożyczki intra-day

Aby jeszcze bardziej wspomóc banki komercyjne w zarządzaniu ich płynnością bank centralny zapewnia im również możliwość skorzystania z bardzo krótkich pożyczek, których spłata przypada jeszcze tego samego dnia. Są to tzw. pożyczki techniczne, zwane intra-day.