Narodowy Bank Polski jest centralnym bankiem państwa odpowiadającym za politykę pieniężną i stabilność cen.

Jego funkcje określa Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej i ustawa o NBP.

NBP ma wyłączne prawo emisji pieniądza.

Jako bank centralny nie prowadzi rachunków bankowych obywateli, nie przyjmuje od nich lokat, nie udziela kredytów.

Prowadzi natomiast obsługę budżetu państwa, a także podmiotów sektora finansów publicznych.

Gromadzi rezerwy walutowe państwa i zarządza nimi.
Pełni funkcję banku banków, tworząc warunki do działania systemu bankowego.

Jest również jednym z najważniejszych ośrodków naukowo-analitycznych w dziedzinie ekonomii i rynków finansowych.